Ongediertebestrijding en ongediertepreventie voor landbouwbedrijven
Ratten in een stal, muizen tussen het diervoeder of insecten in opgeslagen graan kunnen grote gevolgen hebben voor een landbouwbedrijf. Ongedierte verontreinigt voorraden, beschadigt installaties, veroorzaakt onrust bij dieren en kan ziekteverwekkers verspreiden.
Door de aanwezigheid van voedsel, water, warmte en beschutte ruimtes zijn landbouwbedrijven extra aantrekkelijk voor knaagdieren, vliegen, voorraadplaagdieren en andere ongewenste dieren.
ATOP helpt landbouw- en tuinbouwbedrijven met professionele ongediertebestrijding en ongediertepreventie op maat. We inspecteren uw gebouwen en bedrijfsterrein, brengen risicozones in kaart en zorgen voor een gerichte aanpak met duidelijke opvolging.
Zo beschermt u uw dieren, voeder, oogst, gebouwen en bedrijfscontinuïteit.
Wilt u weten waar de risico’s op ongedierte zich op uw landbouwbedrijf bevinden? Vraag uw gratis ongediertescan aan.
Waarom landbouwbedrijven kwetsbaar zijn voor ongedierte
Landbouwbedrijven bestaan vaak uit grote, open en verspreide gebouwen. Stallen, loodsen, silo’s, opslagplaatsen, mestopslag, voederinstallaties en technische ruimtes bieden veel mogelijke toegangen en schuilplaatsen.
Daarnaast zijn er voortdurend aantrekkelijke voedselbronnen aanwezig, zoals:
- Diervoeder en voedermengsels
- Graan, zaden en andere gewassen
- Gemorste voederresten
- Mest en organisch materiaal
- Afval en kadavers
- Stilstaand water en lekkages
- Verpakkingsmaterialen en opgeslagen goederen
- Voeding in personeels- of verwerkingsruimtes
Knaagdieren en insecten kunnen zich hierdoor snel vestigen en voortplanten. Wanneer de activiteit zichtbaar wordt, is het probleem vaak al groter dan aanvankelijk gedacht.
Preventie is daarom belangrijker dan wachten tot er schade of ernstige overlast ontstaat.
Welke schade kan ongedierte veroorzaken?
Verontreiniging van diervoeder
Muizen, ratten, vogels en insecten kunnen diervoeder verontreinigen met haren, veren, uitwerpselen, urine en ander organisch materiaal. Hierdoor kan voeder ongeschikt worden of een risico vormen voor de diergezondheid en voedselveiligheid.
Verspreiding van ziekteverwekkers
Knaagdieren, vliegen en andere plaagdieren kunnen micro-organismen mechanisch verspreiden tussen afval, mest, voeder, stallen en andere bedrijfszones.
Ze kunnen zich bovendien tussen verschillende gebouwen verplaatsen, waardoor een lokaal probleem zich over het terrein kan verspreiden.
Schade aan gebouwen en installaties
De tanden van knaagdieren blijven groeien, waardoor ze voortdurend moeten knagen. Ze kunnen schade veroorzaken aan:
- Elektrische kabels
- Isolatiemateriaal
- Water- en voederleidingen
- Ventilatie-installaties
- Machines en technische apparatuur
- Houten constructies
- Verpakkingen en opgeslagen materialen
Beschadigde kabels kunnen storingen, kortsluiting en in uitzonderlijke gevallen brandgevaar veroorzaken.
Product- en voorraadverlies
Voorraadplaagdieren kunnen graan, zaden, meel, droge voeding en andere opgeslagen producten aantasten. Ook verpakkingen kunnen worden beschadigd, waardoor vocht, schimmels of bijkomende verontreiniging meer kans krijgen.
Onrust en hinder bij dieren
Veel vliegen, knaagdieren of andere plaagdieren kunnen onrust veroorzaken in stallen. Dat kan het welzijn van de dieren en de dagelijkse werking negatief beïnvloeden.
Problemen tijdens controles en audits
Wanneer uw landbouwbedrijf deel uitmaakt van de voedsel- of diervoederketen, kunnen preventie en bestrijding van ongedierte deel uitmaken van uw autocontrole en goede hygiënepraktijken.
Zichtbare activiteit, beschadigde voorraden of een ontoereikende aanpak kunnen tot opmerkingen of niet-conformiteiten leiden.
Ongediertepreventie en de voedselketen
Landbouwbedrijven vormen een belangrijke eerste schakel in de voedselketen. Producenten zijn verantwoordelijk voor het beheersen van risico’s die de veiligheid van hun producten kunnen beïnvloeden.
De precieze verplichtingen verschillen volgens uw activiteiten. Er bestaan onder andere afzonderlijke voorwaarden en sectorgidsen voor primaire plantaardige productie, primaire dierlijke productie, diervoeder, opslag, verwerking en verkoop.
Professionele ongediertepreventie helpt u om:
- Mogelijke besmettingsrisico’s te identificeren
- Voeder en opgeslagen producten te beschermen
- Sporen van ongedierte vroegtijdig te detecteren
- Vaststellingen en interventies te registreren
- Passende corrigerende maatregelen te nemen
- De uitgevoerde opvolging aantoonbaar te maken
- Uw autocontrolesysteem praktisch te ondersteunen
ATOP vervangt uw eigen autocontrole of sectorgids niet, maar helpt u om het onderdeel ongediertepreventie professioneel te organiseren.
Relevante wetgeving en verplichtingen
Autocontrole binnen de voedselketen
Bedrijven die actief zijn in de voedselketen moeten de veiligheid van hun producten bewaken. Voor landbouwbedrijven betekent dit dat risico’s binnen de eigen activiteiten moeten worden geïdentificeerd en beheerst.
Afhankelijk van uw activiteiten kan ongediertepreventie deel uitmaken van uw:
- Autocontrolesysteem
- Goede landbouw- en hygiënepraktijken
- Sectorgids voor primaire productie
- Voederveiligheidsprocedures
- Kwaliteits- of lastenboek
- Certificatievoorwaarden
Tijdens een controle kan worden gekeken naar de aanwezigheid van ongedierte, de bescherming van voorraden, de netheid van gebouwen en de doeltreffendheid van de genomen maatregelen.
Hygiëne van diervoeder
Diervoeder moet zo worden opgeslagen en behandeld dat verontreiniging en kwaliteitsverlies zoveel mogelijk worden voorkomen.
Aandachtspunten zijn onder andere:
- Goed afsluitbare silo’s en opslagplaatsen
- Bescherming tegen vocht en vervuiling
- Regelmatige verwijdering van gemorst voeder
- Controle op beschadigde verpakkingen
- Beperken van toegangen voor vogels en knaagdieren
- Netheid rond voerinstallaties
- Geschikte bestrijding en preventie van ongedierte
Een ongedierteprobleem rond voeder is dus niet alleen vervelend, maar kan ook relevant zijn voor de voederveiligheid en de gezondheid van uw dieren.
Gebruik van biociden en rodenticiden
Middelen tegen ratten, muizen en insecten vallen onder de biocidenwetgeving. In België mogen alleen toegelaten producten worden gebruikt en moeten de gebruiksvoorwaarden op het etiket en in de toelatingsakte worden gevolgd.
Dat betekent onder andere dat rekening moet worden gehouden met:
- De toegelaten toepassing en locatie
- De juiste dosering
- Bescherming van kinderen, medewerkers en dieren
- Bescherming van voeding en diervoeder
- Risico’s voor wilde dieren en het milieu
- Veilige opslag en verwijdering
- Eventuele registratieverplichtingen
- De voorwaarden van het gesloten circuit
Niet elk product mag op elke locatie of op dezelfde manier worden gebruikt. Professionele begeleiding helpt om risico’s, verkeerd gebruik en onnodige inzet van chemische middelen te beperken.
Bescherming van dieren en milieu
Een bestrijdingsmethode mag geen onaanvaardbaar risico vormen voor landbouwdieren, huisdieren, wilde dieren of het milieu.
Daarom vertrekt ATOP vanuit inspectie, preventie, wering en monitoring. Bestrijdingsmiddelen worden alleen ingezet wanneer dat nodig en passend is, rekening houdend met de geldende gebruiksvoorwaarden.
I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Welke soorten ongedierte komen voor op landbouwbedrijven?
Ratten
Bruine ratten komen vaak voor rond stallen, mestopslag, waterlopen, riolering, voederplaatsen en afvalzones. Ze zijn goede gravers en kunnen zich verplaatsen via grachten, leidingen en ondergrondse gangen.
Mogelijke signalen zijn:
- Uitwerpselen
- Loopsporen en buiksmeer
- Graafgangen
- Knaagschade
- Beschadigde voederzakken
- Geluiden in wanden of plafonds
- Zichtbare activiteit rond schemering
Omdat ratten voorzichtig kunnen reageren op veranderingen, vraagt een succesvolle aanpak om kennis van hun gedrag en omgeving.
Muizen
Muizen hebben slechts een kleine opening nodig om een gebouw binnen te dringen. Ze kunnen zich nestelen in isolatie, tussen opgeslagen materialen, in technische ruimtes en dicht bij voederbronnen.
Door hun kleine formaat en snelle voortplanting kan een probleem lange tijd onopgemerkt blijven.
Vliegen
Stallen, mest, vocht en organisch materiaal creëren gunstige omstandigheden voor vliegen. Een grote vliegenpopulatie zorgt voor hinder bij medewerkers en dieren en kan micro-organismen verspreiden tussen verschillende oppervlakken en zones.
Een effectieve aanpak richt zich niet alleen op volwassen vliegen, maar ook op broedplaatsen en larven.
Voorraadplaagdieren
Motten, kevers, mijten en larven kunnen zich ontwikkelen in graan, zaden, meel, droge voeders en andere opgeslagen producten.
Mogelijke tekenen zijn:
- Insecten of larven in producten
- Webvorming
- Klontering
- Boormeel of stofvorming
- Beschadigde korrels
- Warmteontwikkeling in opgeslagen producten
- Afwijkende geur of kwaliteit
Een snelle identificatie van de soort en de besmettingsbron is belangrijk om verspreiding te beperken.
Kruipende insecten
Ook kakkerlakken, mieren, zilvervisjes en andere kruipende insecten kunnen voorkomen in personeelsruimtes, technische lokalen, voederkeukens en warme, vochtige zones.
Vogels
Duiven, mussen en andere vogels kunnen gebouwen binnendringen via openstaande poorten of beschadigde dak- en gevelonderdelen. Ze kunnen voer opnemen, verpakkingen beschadigen en oppervlakken verontreinigen met uitwerpselen en veren.
ATOP kan adviseren over passende weringsmaatregelen, rekening houdend met de betrokken diersoort en geldende regelgeving.
Wespen en andere plaagdieren
Wespennesten in stallen, loodsen of nabij werkzones kunnen een veiligheidsrisico vormen. Ook mollen, marters of andere dieren kunnen schade of hinder veroorzaken.
De juiste aanpak hangt af van de soort, locatie en toepasselijke beschermingsregels.
De voordelen van preventieve ongediertebestrijding
- Bescherming van diervoeder
U verkleint het risico op verontreiniging, beschadiging en verlies van voeder. - Betere bescherming van uw dieren
Minder ongedierte betekent minder hinder en minder mogelijke verspreiding van ziekteverwekkers. - Minder schade aan installaties
Vroege detectie helpt knaagschade aan kabels, leidingen en isolatie te voorkomen. - Minder product- en voorraadverlies
Graan, zaden en andere opgeslagen producten worden beter beschermd. - Snellere detectie van problemen
Monitoring maakt activiteit zichtbaar voordat een populatie zich verder uitbreidt. - Ondersteuning van uw autocontrole
Duidelijke controles en registraties helpen om de opvolging aantoonbaar te maken. - Gerichtere inzet van bestrijdingsmiddelen
Dankzij inspectie, wering en monitoring kan chemische bestrijding worden beperkt tot situaties waarin dit nodig is. - Minder kans op terugkerende overlast
Niet alleen het aanwezige ongedierte, maar ook toegangspunten en aantrekkingsbronnen worden aangepakt. - Lagere kosten op lange termijn
Preventie helpt verlies van voeder, schade aan installaties en dringende interventies te vermijden. - Meer gemoedsrust
U krijgt een duidelijk plan en professionele opvolging, zodat u zich op uw landbouwactiviteiten kunt concentreren.
Gratis ongediertescan voor landbouwbedrijven
Wilt u weten waar ratten, muizen of insecten toegang krijgen tot uw bedrijf? Met de gratis ongediertescan voor bedrijven brengt ATOP de belangrijkste risicopunten in kaart.
Tijdens de scan bekijken we onder andere:
- Toegangen tot stallen en loodsen
- Voeder- en graanopslag
- Silo’s en voerinstallaties
- Mest- en afvalzones
- Technische ruimtes
- Beschadigde deuren en gevelonderdelen
- Openingen rond kabels en leidingen
- Sporen van knaagdieren of insecten
- Mogelijke nest- en schuilplaatsen
- Bestaande bestrijdings- en controlepunten
- Mogelijkheden voor structurele preventie
Na de controle krijgt u gericht advies over de belangrijkste risico’s. Wanneer verdere opvolging nodig is, kan ATOP een professioneel preventieplan op maat voorstellen.
Bescherm uw dieren, voorraden en gebouwen voordat kleine signalen uitgroeien tot een kostbaar probleem.